The Hearing Aids

For about two years, Enrique's father had been nodding at the right moments. Enrique noticed it first at family dinners. There was the small, confident "Yes, yes" in reply to questions that had not quite been asked. There was the pause before he laughed, as if he were waiting to see whether everyone else was laughing too.

Suốt khoảng hai năm, bố của Enrique đã gật đầu đúng lúc. Enrique nhận ra điều đó đầu tiên trong những bữa cơm gia đình. Có tiếng "Ừ, ừ" nhỏ, đầy tự tin để đáp lại những câu hỏi chưa thực sự được hỏi. Có quãng ngừng trước khi ông cười, như thể đợi xem mọi người khác có đang cười không.

Whenever anyone mentioned hearing aids, the old man shook his head. His ears were fine, he said. The rest of the world had simply started mumbling.

Hễ ai nhắc đến máy trợ thính, ông cụ lại lắc đầu. Tai ông vẫn tốt, ông bảo. Chẳng qua thiên hạ bắt đầu nói lầm bầm.

Enrique had tried reasoning with him, and he had tried joking. Neither worked. What finally changed his mind was something much smaller. On a Sunday in March, he asked his father whether he wanted more soup, and his father answered, "Thursday is best for me."

Enrique đã thử giảng giải, đã thử đùa. Cả hai đều vô ích. Thứ cuối cùng làm ông đổi ý lại nhỏ bé hơn nhiều. Vào một ngày Chủ nhật tháng Ba, anh hỏi bố có muốn thêm súp không, và bố anh đáp: "Thứ Năm là tiện nhất với bố."

Enrique said nothing at the time. But that evening, he sat in his car outside the house and wondered how many conversations had been going on without his father. They must have sounded like a radio playing in another room.

Lúc ấy Enrique không nói gì. Nhưng tối đó, anh ngồi trong xe trước nhà và tự hỏi đã có bao nhiêu cuộc trò chuyện diễn ra mà thiếu vắng bố mình. Chúng hẳn nghe như chiếc radio đang mở ở phòng bên.

The next Sunday, he propped his phone against the salt shaker, with the recorder switched on. Nobody noticed. The table was crowded, as usual, with cousins, a neighbor, and a niece who talked quickly with her mouth full. The recording picked up everything: the clatter of plates, the overlapping voices, and, in the middle of it all, his father's deep, cheerful "Yes, yes."

Chủ nhật tuần sau, anh tựa điện thoại vào lọ muối, bật sẵn chế độ ghi âm. Không ai để ý. Bàn ăn vẫn đông như thường lệ, với các anh chị em họ, một người hàng xóm và một cô cháu gái nói nhanh khi miệng còn đầy thức ăn. Bản ghi thu lại tất cả: tiếng bát đĩa lách cách, những giọng nói chồng lên nhau, và ở giữa tất cả là tiếng "Ừ, ừ" trầm ấm, vui vẻ của bố anh.

On Monday, Enrique drove over with the phone in his pocket. He made tea, sat across the kitchen table, and said he wanted to play something. His father put on his reading glasses, as though that would help him listen.

Thứ Hai, Enrique lái xe đến với chiếc điện thoại trong túi. Anh pha trà, ngồi đối diện bố bên bàn bếp và nói muốn bật cho ông nghe một thứ. Bố anh đeo kính đọc sách lên, như thể điều đó sẽ giúp ông nghe rõ hơn.

At first, the old man just frowned. He could not make out the voices. Enrique turned up the volume and then played it again, slowly, with the speaker next to his father's good ear.

Lúc đầu, ông cụ chỉ cau mày. Ông không phân biệt được các giọng nói. Enrique tăng âm lượng rồi bật lại, chậm hơn, với loa kề bên cái tai còn tốt của bố.

"Is that Sunday?" his father asked.

"Đó là hôm Chủ nhật à?" bố anh hỏi.

"Yes. Listen to the part about the lost suitcase."

"Vâng. Bố nghe đoạn về cái vali bị thất lạc đi."

On the recording, someone told a long, funny story about a lost suitcase, and the whole table burst into laughter. Then his father's voice said, solemnly, "That's terrible." There was a short silence. Then someone, quite kindly, giggled.

Trong bản ghi, có người kể một câu chuyện dài, hài hước về chiếc vali thất lạc, và cả bàn ăn bật cười ầm lên. Rồi giọng bố anh nói, nghiêm trang: "Tệ quá." Có một khoảng lặng ngắn. Rồi có ai đó, khá tử tế, khúc khích cười.

His father listened to it twice. His face did not change, but his hand, which had been resting on the table, slowly closed.

Bố anh nghe hai lần. Nét mặt ông không đổi, nhưng bàn tay đang đặt trên bàn từ từ nắm lại.

"I thought it was a sad story," he said at last.

"Bố tưởng đó là chuyện buồn," cuối cùng ông nói.

"It wasn't."

"Không phải đâu bố."

"What else did I miss?" His voice was smaller than Enrique had ever heard it. "If I'd heard everything, I would have asked to go home earlier. Or I would have stayed later."

"Vậy bố còn bỏ lỡ những gì nữa?" Giọng ông nhỏ hơn bất cứ lúc nào Enrique từng nghe. "Nếu nghe được hết, chắc bố đã xin về sớm hơn. Hoặc đã ở lại lâu hơn."

Enrique didn't answer right away. He had not expected to win the argument this way, and he found that he didn't want to.

Enrique không trả lời ngay. Anh không ngờ mình sẽ thắng cuộc tranh luận theo cách này, và anh nhận ra mình không hề muốn thế.

After a long moment, his father took off his glasses and rubbed his eyes. "Make the appointment," he said. "Thursday morning. And write down the time. I'm told I miss things."

Sau một lúc lâu, bố anh tháo kính ra và dụi mắt. "Đặt lịch hẹn đi," ông nói. "Sáng thứ Năm. Và con ghi giờ lại giúp bố. Người ta bảo bố hay bỏ sót đấy."