The Court Interpreter

Orsolya had interpreted in the civil courts for eleven years, and the first rule of the work was also the hardest: be a pane of glass. Nobody should notice the person standing between the witness and the bench. If she did her job properly, the judge would hear the witness's voice and see only a faint reflection of her in the window.

Orsolya đã làm phiên dịch ở các tòa dân sự mười một năm, và quy tắc đầu tiên của nghề cũng là quy tắc khó nhất: hãy là một tấm kính. Không ai nên để ý đến người đứng giữa nhân chứng và hội đồng xét xử. Nếu làm đúng việc, thẩm phán sẽ nghe giọng nói của nhân chứng và chỉ thấy một hình phản chiếu mờ của cô trong ô cửa.

The case that morning concerned a rented workshop and some money that had changed hands three years earlier. The witness, a retired carpenter in a jacket too warm for the season, answered every question slowly, as if each word had to be sanded before he let it go. Orsolya rendered his sentences half a beat behind him, in the first person, the way she had been trained. By eleven o'clock her notes covered four pages and her mouth had gone dry.

Vụ việc sáng hôm ấy liên quan đến một xưởng thuê và một khoản tiền đã đổi chủ ba năm trước. Nhân chứng, một người thợ mộc đã nghỉ hưu trong chiếc áo khoác quá ấm so với mùa, trả lời mọi câu hỏi chậm rãi, như thể mỗi chữ phải được chà nhám trước khi ông để nó đi. Orsolya diễn đạt câu nói của ông chậm hơn nửa nhịp, ở ngôi thứ nhất, đúng như cô được huấn luyện. Đến mười một giờ, ghi chú của cô phủ bốn trang và miệng cô đã khô.

It was in the corridor during the break, refilling a paper cup at the water cooler, that the word came back to her. Describing the money he had given the landlord, the witness had used a term that means a sum paid in advance and expected to be returned. She had said "loan." Her mind, hurrying to keep pace, had reached for the commoner word and let the exact one slide past. A deposit and a loan are not the same thing, and the whole case turned on which of them had been handed over.

Chính ở hành lang trong giờ nghỉ, lúc rót đầy lại một cốc giấy bên máy nước, từ ấy quay về với cô. Khi mô tả khoản tiền đã đưa cho chủ nhà, nhân chứng đã dùng một thuật ngữ chỉ một khoản trả trước và được kỳ vọng sẽ hoàn lại. Cô đã nói "khoản vay". Đầu óc cô, vội vã theo kịp, đã với lấy từ phổ biến hơn và để từ chính xác trôi qua. Tiền đặt cọc và khoản vay không phải một, và cả vụ việc xoay quanh việc cái nào đã được trao.

Standing there with the cup overflowing in her hand, she went through her options with the cold clarity her training had given her. Nobody had noticed. The other side's lawyer was working from her words and would soon build an argument on them, and the witness, who understood only a little of the court's language, had not so much as blinked. Had she said nothing, the error would have stayed in the record for good, and records, in her experience, had a way of hardening.

Đứng đó với chiếc cốc tràn trong tay, cô cân nhắc các lựa chọn với sự rõ ràng lạnh lùng mà quá trình huấn luyện đã cho cô. Không ai để ý. Luật sư bên kia đang làm việc từ lời của cô và sẽ sớm dựng lập luận trên đó, còn nhân chứng, chỉ hiểu chút ít ngôn ngữ của tòa, chưa hề chớp mắt. Nếu cô không nói gì, lỗi sẽ ở lại trong hồ sơ vĩnh viễn, và hồ sơ, theo kinh nghiệm của cô, có cách tự cứng lại.

What troubled her was not the mistake itself; every interpreter made them. It was the prospect of speaking up, of becoming a person in a room that had finally agreed she was not one. Every head would turn to look at the crack in the glass, and a case already running behind would stall while the lawyers argued about what to do with her confession. If she had been a more careless interpreter, she might have slept easily on it. As it was, she knew exactly what her silence would be worth, and exactly who would pay for it.

Điều làm cô day dứt không phải bản thân lỗi sai; thông dịch viên nào cũng mắc. Mà là viễn cảnh lên tiếng, trở thành một con người trong căn phòng vừa đồng ý rằng cô không phải con người. Mọi cái đầu sẽ quay lại nhìn vết nứt trên tấm kính, và một vụ việc vốn đã trễ sẽ đình trệ trong khi các luật sư tranh cãi nên làm gì với lời thú nhận của cô. Nếu là một thông dịch viên cẩu thả hơn, có lẽ cô đã ngủ yên về chuyện này. Thực tế, cô biết chính xác sự im lặng của mình đáng giá bao nhiêu, và chính xác ai sẽ phải trả giá.

When the court resumed, she waited for a pause between questions. Not until her own pulse had settled did she speak, and even then her voice came out thinner than she would have liked.

Khi phiên tòa tiếp tục, cô đợi một quãng nghỉ giữa các câu hỏi. Mãi khi mạch đã yên cô mới lên tiếng, và ngay cả khi ấy giọng cô vẫn mỏng hơn cô mong.

"Your Honour, the interpreter requests leave to correct the record. This morning I rendered the witness's word for the money as 'loan.' It means 'deposit,' a payment made in advance and meant to be returned. I apologise for the error."

"Thưa quý tòa, thông dịch viên xin phép đính chính biên bản. Sáng nay tôi đã dịch từ của nhân chứng chỉ khoản tiền là 'khoản vay'. Từ đó nghĩa là 'tiền đặt cọc', một khoản trả trước và dự định sẽ được hoàn lại. Tôi xin lỗi vì sai sót."

For a moment nobody moved. The other side's lawyer let out a long breath through his nose. The judge's pen stopped, then started again.

Một lúc không ai nhúc nhích. Luật sư bên kia thở ra một hơi dài qua mũi. Cây bút của thẩm phán dừng lại rồi viết tiếp.

"Thank you," the judge said. "We will adjourn for twenty minutes while the recording is checked, and counsel may use the time to reconsider their positions."

"Cảm ơn cô," thẩm phán nói. "Chúng ta sẽ tạm hoãn hai mươi phút để kiểm tra bản ghi âm, và các luật sư có thể dùng thời gian này để xem xét lại lập trường của mình."

Somewhere behind Orsolya, a clerk groaned softly.

Đâu đó phía sau Orsolya, một thư ký rên khẽ.

In the corridor, the witness was waiting by the water cooler, holding a paper cup he had not filled. He spoke in their own language, quietly, so that only she could hear.

Ngoài hành lang, nhân chứng đang chờ bên máy nước, cầm một chiếc cốc giấy ông chưa rót. Ông nói bằng ngôn ngữ của họ, khẽ, để chỉ mình cô nghe thấy.

"I heard it the first time," he said. "I wanted to see whether you would."

"Tôi nghe thấy ngay lần đầu," ông nói. "Tôi muốn xem cô có nhận ra không."

Then he opened the courtroom door and held it, waiting for her to go first.

Rồi ông mở cửa phòng xử án và giữ lại, chờ cô đi trước.